فصل 4 فضائل و رذائل اخلاق ( 1 ) فضائل اخلاق مايهء نجات و رستگارى انسان و رسانندهء او به سعادت جاويد است ، و رذائل اخلاق مايهء بدبختى و شقاوت هميشگى وى است . پس تخليه و پاكسازى از رذائل و تحليه [ 2 ] و آراستن نفس به فضائل از مهمترين واجبات است ، و دست يافتن به زندگانى حقيقى بدون اين دو سعى و كوشش محال است . بنابر اين بر هر خردمندى واجب است كه در اكتساب فضائل اخلاقى كه حدّ وسط و اعتدال در خويها و صفات است [ 3 ] و از جانب شريعت [ مقدّس اسلام ] به ما رسيده

--> ( 1 ) منظور از فضائل ، اخلاق پسنديده و زيبا و نيكوى انسانى و مراد از رذائل ، اخلاق ناپسند و زشت و بد است ، كه در اين كتاب اين معانى همواره براى اين الفاظ مورد نظر است . م . . [ 2 ] علماى اخلاق سير تكاملى انسان را در اخلاق در چهار مرحله مىدانند : ( 1 ) تخليه ، يعنى پاكسازى و خالى كردن خود از خويها و عادات نكوهيده و ناپسند و آلودگىهاى عالم مادى . ( 2 ) تحليه ، يعنى آراستن نفس به صفات پسنديده و مطلوب انسانى . ( 3 ) تجليه ، يعنى انكشاف و جلوه و ظهور يافتن صفات و كمالات انسانى . ( 4 ) فناء ، كه وصول به كمال لايق و درخور انسانى است كه خود را در خدا فانى مىسازد و به چيزى جز خدا و خواست و رضاى الهى نمىانديشد . [ 3 ] اشاره است به فضيلت اعتدال و رعايت حد وسط نسبت به دو حد افراط و تفريط كه رذيلتند و شارع مقدّس ( ص ) با گفتار خود : « خير الامور اوساطها » به اعتدال و حد وسط دعوت فرموده است ، و شرح معناى حد وسط و افراط و تفريط خواهد آمد .